Các nhóm ngành STEM phổ biến

Ranh giới giữa các nhóm STEM không phải lúc nào cũng tuyệt đối. Nhiều ngành hiện đại mang tính liên ngành. Ví dụ, Artificial Intelligence kết hợp Computer Science, Mathematics và Statistics; Biomedical Engineering kết hợp Engineering với Biology và Health Sciences; trong khi Data Science sử dụng đồng thời Computer Science, Statistics và Mathematics.

Học STEM ra làm gì?

Đây là câu hỏi cần đặt cẩn thận vì không tồn tại một nghề gọi là “nghề STEM”.

Sinh viên tốt nghiệp các ngành STEM có thể làm việc trong rất nhiều lĩnh vực.

AI & Computing

Có thể liên quan đến:

Software Development • Artificial Intelligence • Machine Learning • Cybersecurity • Cloud • Computer Systems

Data & Mathematics

Có thể liên quan đến:

Data Analytics • Data Science • Statistics • Actuarial • Operations Research • Mathematical Modeling

Engineering

Có thể liên quan đến:

Product Design • Manufacturing • Automation • Energy • Construction • Electronics • Aerospace

Life Science & Biotechnology

Có thể liên quan đến:

Laboratory • Biotechnology • Biomedical Research • Pharmaceutical Research • Bioinformatics

Environment & Sustainability

Có thể liên quan đến:

Environmental Science • Environmental Engineering • Renewable Energy • Sustainability • Climate/Data Research

Ngành STEM có triển vọng việc làm không?

Có nhiều tín hiệu tích cực, nhưng không nên hiểu thành “cứ học STEM là dễ xin việc”.

Theo U.S. Bureau of Labor Statistics, tổng số việc làm thuộc nhóm nghề STEM tại Mỹ được dự báo tăng 8,1% trong giai đoạn 2024–2034, trong khi nhóm nghề non-STEM được dự báo tăng 2,7%. Đây là dự báo của thị trường lao động Mỹ, không phải tỷ lệ áp dụng cho mọi ngành STEM hoặc mọi quốc gia.

Sự khác biệt giữa từng nghề cũng rất lớn.

Ví dụ, BLS dự báo giai đoạn 2024–2034 tại Mỹ:

• Data Scientists: tăng khoảng 34%;
• Information Security Analysts: khoảng 29%;
• Actuaries: khoảng 22%;
• Operations Research Analysts: khoảng 22%;
• Computer and Information Research Scientists: khoảng 20%.

Trong khi đó, một số nghề STEM khác có tốc độ tăng thấp hơn đáng kể. Chẳng hạn BLS dự báo Chemists tăng 4,9%, Chemical Engineers 2,6% và Physicists 4,0% trong cùng giai đoạn.

Vì vậy, không nên dùng chữ “STEM” như một bảo chứng nghề nghiệp.

Triển vọng nghề nghiệp cần được đánh giá ở cấp ngành và nghề cụ thể, không chỉ ở cấp nhóm STEM.

Kết quả sau tốt nghiệp còn phụ thuộc vào chương trình học, kỹ năng, internship/co-op, kinh nghiệm, địa điểm làm việc, yêu cầu hành nghề và tình hình thị trường tại thời điểm tốt nghiệp.

5 hướng phát triển lớn trong STEM

Không nên chọn ngành STEM chỉ vì một lĩnh vực đang “hot”. Cùng thuộc STEM nhưng AI, Engineering, Biotechnology hay Environmental Science đòi hỏi nền tảng môn học, cách tư duy và môi trường nghề nghiệp rất khác nhau. Học sinh nên bắt đầu từ môn học thế mạnh → sở thích → cách làm việc → nghề nghiệp mong muốn → ngành học, rồi mới tìm chương trình và trường phù hợp.

Không hoàn toàn.

Toán quan trọng trong nhiều ngành STEM, nhưng mức độ và loại Toán cần sử dụng rất khác nhau.

Một học sinh không thích Physics nhưng rất mạnh Biology và Chemistry vẫn có thể tìm thấy nhiều ngành STEM phù hợp.

Ngược lại, học sinh thích sử dụng máy tính nhưng không thích coding hoặc tư duy thuật toán cũng không nhất thiết phải chọn Computer Science.

Câu hỏi đúng hơn là:

Học sinh mạnh loại tư duy nào, thích giải quyết vấn đề gì và muốn làm việc trong môi trường nào?

STEM và Health Sciences có giống nhau không?

Không hoàn toàn.

Hai nhóm có một vùng giao thoa khá lớn.

Ví dụ:

Biomedical Science • Biotechnology • Bioinformatics • Biomedical Engineering • Laboratory Science

đều có mối liên hệ mạnh với STEM.

Trong khi đó, các chương trình như:

Medicine • Nursing • Physiotherapy • Occupational Therapy

có thể thuộc hệ thống đào tạo sức khỏe với yêu cầu thực hành lâm sàng, accreditation, registration hoặc licensure riêng tùy quốc gia.

Đây là lý do học sinh thích Biology + Healthcare không nên ngay lập tức kết luận rằng mình phải học Medicine.

Có thể còn rất nhiều hướng khác:

Biology
↓
Biomedical Science / Biotechnology / Lab Science / Biomedical Engineering
↓
Research • Laboratory • Biotechnology • Diagnostics • Industry

Học sinh nào phù hợp với ngành STEM?

Thay vì hỏi “Con có phải người STEM không?”, học sinh có thể bắt đầu bằng 5 câu hỏi để hiểu mình phù hợp với nhóm ngành STEM nào.

Phù hợp với STEM không có nghĩa là phải giỏi tất cả Toán – Lý – Hóa – Tin. Quan trọng hơn là xác định học sinh mạnh ở đâu, thích giải quyết loại vấn đề nào và muốn hướng đến môi trường nghề nghiệp nào.

Cách chọn ngành STEM khi chuẩn bị du học

APLUS không khuyến khích bắt đầu bằng câu hỏi:

“Nước nào học STEM tốt nhất?”

hoặc:

“Trường nào ranking cao nhất?”

Nên bắt đầu theo thứ tự:

01 — NĂNG LỰC

Math • Science • Computing • English

↓

02 — SỞ THÍCH

Technology • Laboratory • Design • Data • Research

↓

03 — NHÓM NGÀNH

Science • Technology • Engineering • Mathematics

↓

04 — NGÀNH CỤ THỂ

AI? Data Science? Mechanical? Biomedical? Biotechnology?

↓

05 — CHƯƠNG TRÌNH

Curriculum • Lab • Project • Internship • Co-op • Accreditation

↓

06 — NGHỀ NGHIỆP

Học xong có thể đi đến những nghề nào?

↓

07 — TRƯỜNG & QUỐC GIA

Admission • Cost • Scholarship • Location • Career Environment

Đây là điểm rất quan trọng:

Chọn ngành trước khi chọn trường. Chọn chương trình trước khi nhìn ranking.

Du học ngành STEM nên chọn quốc gia nào?

Không có một quốc gia tốt nhất cho tất cả học sinh STEM.

Một học sinh muốn học Artificial Intelligence có tiêu chí lựa chọn khác với học sinh muốn học Biomedical Science, Aerospace Engineering hay Environmental Science.

Khi so sánh Mỹ, Canada, Úc, Anh hoặc các quốc gia khác, nên đặt cùng một bộ câu hỏi:

Thứ tự lựa chọn hợp lý hơn là:

NGÀNH → CHƯƠNG TRÌNH → TRƯỜNG → QUỐC GIA

thay vì chọn quốc gia trước rồi mới tìm một ngành để học.

Những sai lầm thường gặp khi chọn ngành STEM

Câu hỏi thường gặp về ngành STEM